Kaynak Durumu
Lefke Doğumlu Osmanlı Memurları
Abdulvehhab Efendi
1849’da Lefke’de doğdu. 1867’de İzmit telgrafhanesinde stajyer olarak göreve başladı; Geyve, Ankara, Yozgat, Beyobası, Kastamonu ve Tosya’da muhabere memurluğu yaptı. 1900’de emekliye ayrıldı.
Arşiv: BOA, DH. SAİD.d., 54/110.
Mehmed Arif Efendi
1857’de Lefke’de doğdu. Lefke rüsumat kaleminde başladı; Gölpazarı, Akhisar ve Karasu’da rüsumat ve Düyûn-ı Umûmiye görevlerinde bulundu. Sicil değerlendirmelerinde mesleğinin ehli olduğu belirtilir.
Arşiv: BOA, DH. SAİD.d., 109/39.
Mehmed Rasim Efendi
1861’de Lefke’de doğdu. Geyve ve Akhisar çevresindeki rüsumat teşkilatında görev aldı. 1892’de usulsüzlük iddiaları nedeniyle memuriyetten çıkarıldı; bu bilgi sicil kaydının parçasıdır.
Arşiv: BOA, DH. SAİD.d., 11/115.
Mustafa Efendi
1865’te Lefke’de doğdu. Lefke İptidai ve Rüştiye mekteplerinde okudu; 1893’te Mekteb-i Tıbbiye muhasebe kaleminde göreve başladı ve sonraki yıllarda terfi etti.
Arşiv: BOA, DH. SAİD.d., 179/12.
Yuvan Efendi
1875’te Lefke’de doğdu; Rum cemaatine mensuptu. Türkçe ve Rumca okuyup yazabiliyordu. 1905’te Yenişehir kazasında piyade tahsildarı olarak görevlendirildi.
Arşiv: BOA, DH. SAİD.d., 155/161.
Lefkeli Mustafa Paşa
Bilecik Lefkesi atfı
Yakup Şahiner’in 2022 tarihli çalışması Mustafa Paşa’yı açıkça “Bilecik’in Lefke kasabasında dünyaya gelen” bir devlet adamı olarak tanımlar. Enderun’dan yetişmiş, silahdarlık yapmış, 1617’de Mısır Beylerbeyi olmuş ve 8 Temmuz 1622’de sadrazamlığa getirilmiştir.
Kıbrıs Lefkesi ihtimali
Bazı modern biyografi derlemeleri Mustafa Paşa’yı Kıbrıs’ın Lefke kasabasına bağlar. Bu nedenle sitede doğum yeri tartışması açıkça belirtilmeli; Bilecik Lefkesi atfı güçlü bir akademik kaynakla desteklenirken, karşı görüş de gizlenmemelidir.
Lefke ile Güçlü Bağı Bulunan Kuruluş Dönemi Şahsiyetleri
Samsa Çavuş
Osman Gazi’nin Sakarya seferlerinde öne çıkan uç beylerinden. 1304 Sakarya seferi anlatılarında Lefke yakınındaki küçük bir hisarın kendisine bırakıldığı aktarılır. Bu nedenle Lefke çevresinin erken Osmanlı idarî-askerî tarihinin önemli isimlerinden biridir.
Köse Mihal
Harmankaya tekfuru ve Osman Gazi’nin müttefiki. Sakarya havzası yollarını bilen bir rehber olarak Osmanlı genişlemesinde rol oynadı. Bazı yerel anlatılar onu Lefke ile birlikte anmakla birlikte doğum yeri Lefke değildir.
Balaban Çavuş
Osmaneli yerel tarih anlatılarında “Lefkeli Balaban Çavuş” olarak geçer ve Sarı Balaban Mahallesi onun adına bağlanır. Ancak bu “Lefkeli” niteliğini erken birincil kaynakla henüz doğrulamak gerekir.
Yörgüç Paşa
II. Murad’ın lalası ve Rum vilayeti beylerbeyi. Lefke doğumlu olduğuna dair kanıt yoktur; ancak Lefke’de vakıfları bulunan ailesi kasabanın Osmanlı dönemi ekonomik ve sosyal yapısında iz bırakmıştır.
Molla İsa / İsa Bey
Yörgüç Paşa’nın oğlu. Lefke’de adına vakıf belgeleri bulunan önemli bir şahsiyettir. UCLA’da korunan vakfiye ve defterler, Lefke’de uzun süreli vakıf mülkiyetini belgeleyen önemli bir kaynak grubudur.
Devlet Adamı Olmayan Ama Lefke Tarihi İçin Önemli Şahsiyetler
Süleyman Kerîmî Efendi
19. yüzyıl divan şairi. Lefke’de doğdu; 1813–1814 civarında İstanbul’a giderek medrese öğrenimi gördü ve Fatih çevresindeki medreselerde Farsça dersleri verdi. Lefke’nin kültür ve edebiyat tarihindeki en dikkat çekici isimlerden biridir.
Başmuallim Talat Bey
Osmaneli mektebi müdürü, öğretmen, yerel tarihçi ve fotoğraf meraklısı. 1926’da yayımladığı Osmaneli Tarihi, kasaba hakkında yazılmış en erken müstakil çalışmalardan biridir. Kitabında Kerîmî’den, yangından, tarihî yapılardan ve önemli yerel şahsiyetlerden söz eder.
Araştırılmaya Devam Edilecek İsimler
Cebecioğlu Ailesi
Başmuallim Talat’ın anlatısına göre İstanbul’dan Lefke’ye gönderilen bir yeniçeri serdarı olan Cebecioğlu ve ailesi uzun süre yerel idarede etkili olmuştu. Ancak bu anlatının arşiv belgeleriyle ayrıntılı biçimde doğrulanması gerekir.
Abdi Bey ve İsa Bey
Yörgüç Paşa ailesinin Lefke vakıflarıyla ilişkili kolları. Bu kişilerin Lefke’deki vakıf gelirleri, mülkleri ve yerel idare üzerindeki etkileri ayrı bir araştırma dosyasına dönüştürülebilir.
Araştırmaya Katkı Sunun
Elinizde Lefke'ye ait fotoğraf, belge, mezar taşı kaydı veya aile anlatısı varsa bizimle paylaşın.
✉ İletişim Formu